Të drejtat e publikut
Konventa e Aarhusit u jep qytetarëve tri të drejta të lidhura me mjedisin. Shqipëria është palë e konventës; standardet e saj reflektohen edhe në legjislacionin e Kosovës.
-
1. Qasje në informacion
Ke të drejtë të kërkosh informacion mjedisor nga autoritetet publike, pa treguar pse.
-
2. Pjesëmarrje
Ke të drejtë të japësh mendim para vendimeve për projekte, plane dhe politika që ndikojnë mjedisin.
-
3. Qasje në drejtësi
Ke të drejtë të kundërshtosh para gjykatës ose organeve administrative refuzimin e informacionit ose vendimet që shkelin ligjin mjedisor.
Çfarë është "informacion mjedisor"
Në përgjithësi:
- gjendja e ajrit, ujit, tokës dhe biodiversitetit;
- faktorët që e ndikojnë atë (leje, ndotës, ndërtime);
- planet dhe vendimet;
- të dhënat për shëndetin që lidhen me mjedisin.
Lejet mjedisore, VNM-të dhe raportet e monitorimit janë tipike.
Kufizimet
Autoritetet mund të refuzojnë në raste të kufizuara (të dhëna personale, sekrete tregtare, siguri kombëtare), por refuzimi duhet të jetë:
-
Me shkrim
-
I arsyetuar
-
I apelueshëm
Emisionet në mjedis zakonisht nuk mund të mbahen sekret.
Ku të ankohesh
Komisioneri për të Drejtën e Informimit, Avokati i Popullit, gjykata administrative.
Agjencia e Informimit dhe Privatësisë, Avokati i Popullit, gjykatat.
Qendrat Aarhus dhe OJQ-të mjedisore mund të të ndihmojnë të hartosh kërkesën: Organizata & rrjete.
Afatet
Afatet e përgjigjes dhe të apelimit ndryshojnë sipas ligjit. Kontrollo ato në tekstin në fuqi dhe shëno datën e dërgimit të çdo kërkese.