Menaxhimi i specieve
Menaxhimi i një specieje ndjek popullatën dhe habitatin e saj, edhe kur ato kalojnë kufijtë e një zone të mbrojtur ose të një shteti.
1. Përcakto njësinë e menaxhimit
Sqaro nëse po menaxhon:
- gjithë specien në vend;
- një popullatë ose nën-popullatë;
- një koloni shumimi;
- një korridor migrimi;
- një habitat kritik.
Përcakto shtrirjen, sezonet dhe lidhjet me popullata të tjera.
2. Ndërto gjendjen bazë
Regjistro:
- madhësinë dhe prirjen e popullatës;
- shpërndarjen dhe habitatin e përshtatshëm;
- vendet dhe periudhat kritike të ciklit jetësor;
- kërcënimet dhe shkallën e tyre;
- boshllëqet e të dhënave dhe sigurinë e vlerësimit.
Mos e barazo numrin e vëzhgimeve me madhësinë e popullatës. Metoda, përpjekja e kërkimit dhe paragjykimi hapësinor ndikojnë te të dhënat.
3. Vendos objektivat
Objektivat mund të synojnë:
- rritjen ose stabilizimin e popullatës;
- mbrojtjen e vendeve të shumimit;
- ruajtjen ose lidhjen e habitatit;
- uljen e vdekshmërisë ose shqetësimit;
- zvogëlimin e tregtisë, gjuetisë ose kapjes së paligjshme.
Përdor tregues biologjikë dhe tregues të kërcënimit. Ndryshimi i një popullate mund të kërkojë vite, ndërsa ulja e një presioni mund të matet më shpejt.
4. Zgjidh masat
Në varësi të shkakut, masat mund të jenë:
- mbrojtje sezonale e vendeve kritike;
- restaurim dhe lidhje habitatesh;
- ulje e përplasjeve, helmimit ose kapjes aksidentale;
- kontroll i specieve invazive ose sëmundjeve;
- marrëveshje me përdoruesit e territorit;
- zbatim ligjor dhe kontroll tregtie;
- shumim ose zhvendosje vetëm kur ka arsyetim shkencor dhe plan afatgjatë.
Çdo masë duhet të shpjegojë lidhjen: veprimi → ulja e kërcënimit → reagimi i popullatës.
5. Monitoro reagimin
Përdor të njëjtën metodë në kohë dhe dokumento ndryshimet. Mund të maten:
- popullata, çiftet ose sukseset e shumimit;
- mbijetesa dhe vdekshmëria;
- shtrirja dhe cilësia e habitatit;
- frekuenca e kërcënimeve;
- përdorimi i korridoreve ose vendeve të restauruara.
Përcakto pragjet që kërkojnë ndërhyrje urgjente ose rishikim të masave.
6. Mbro të dhënat dhe bashkëpuno
Vendndodhje të ndjeshme
Mos publiko koordinata të sakta të foleve, strofkave ose popullatave të vogla. Ruaji veç të dhënat publike nga ato me qasje të kufizuar.
Kur popullata kalon kufij administrativë, metodat, treguesit dhe shkëmbimi i të dhënave duhet të koordinohen mes institucioneve dhe vendeve.
Për kategoritë e rrezikut shih Biodiversiteti; për mbledhjen e të dhënave shih Vullnetari i ri. Korniza e procesit bazohet te Conservation Standards.