Konventat & standardet ndërkombëtare
Këto marrëveshje krijojnë detyrime për shtetet dhe u japin qytetarëve argumente kur kërkojnë llogari.
Statusi i Kosovës
Për shkak të statusit të saj ndërkombëtar, Kosova nuk është palë e disa prej këtyre konventave, ndërsa ligjet vendase shpesh i përafrojnë standardet e tyre. Kontrollo statusin aktual te sekretariati i secilës konventë.
Cilën të përdorësh
| Situata | Instrumenti |
|---|---|
| Projekti prek një zonë të lagësht të listuar | Ramsar |
| Speciet ose habitatet evropiane po cenohen | Konventa e Bernës: ka mekanizëm ankesash |
| Një sit i Trashëgimisë Botërore rrezikohet | UNESCO |
| Të dyshohet tregti e paligjshme e specieve | CITES |
| Nuk të japin informacion ose nuk të lënë të komentosh | Aarhus |
| Projekti prek një vend fqinj (Shkodër, Ohër, Prespë) | Konventa e Espoo-s |
Të shtatë instrumentet
| Instrumenti | Çfarë mbulon | Pse ka rëndësi për ty |
|---|---|---|
| Konventa për Diversitetin Biologjik (CBD) | Ruajtja dhe përdorimi i qëndrueshëm i biodiversitetit | Kuadri global i objektivave, përfshirë mbrojtjen e sipërfaqeve të caktuara |
| Ramsar | Zonat e lagështa me rëndësi ndërkombëtare | Vendet e listuara kanë detyrim për "përdorim të mençur" |
| Konventa e Bernës | Specie dhe habitate të egra evropiane; Rrjeti Emerald | Mekanizëm ankesash (case-file) që mund t'i drejtohet komitetit |
| CITES | Tregtia ndërkombëtare e specieve të egra | Kontrollon tregtinë e paligjshme |
| Konventa e Trashëgimisë Botërore (UNESCO) | Vende me vlerë universale, natyrore dhe kulturore | Sitet e rrezikuara mund të hyjnë në listën e rrezikut |
| Konventa e Aarhusit | Qasje në informacion, pjesëmarrje, qasje në drejtësi për mjedisin | Baza e të drejtave të publikut |
| Konventa e Espoo-s | Vlerësimi i ndikimit ndërkufitar | E rëndësishme për Shkodrën, Ohrin, Prespën |
Natura 2000 dhe Emerald
-
Natura 2000
Rrjeti i BE-së i zonave të mbrojtura sipas Direktivave të Zogjve dhe të Habitateve.
-
Emerald
Rrjeti i Konventës së Bernës, me të njëjtin rol për vendet jashtë BE-së.
Shqipëria, si vend kandidat për anëtarësim në BE, po e përafron legjislacionin me këto direktiva; ato janë standardi ndaj të cilit do të matet mbrojtja.
Si t'i përdorësh
- Përmend detyrimet ndërkombëtare në ankesën ose komentin tënd kur një projekt prek një sit Ramsar ose UNESCO.
- Kërko raportet që vendi dorëzon te konventat: janë publike dhe tregojnë çfarë ka deklaruar shteti. Formatet dhe treguesit: Standardet e raportimit.
- Ndërto dëshmi të mira. Mekanizmat ndërkombëtarë janë të ngadaltë dhe rrjedhin nga dokumentim i kujdesshëm: Dokumento.