Pjesëmarrja në vendimmarrje

Shumë projekte kalojnë nga konsultimi publik para se të miratohen. Kjo është koha kur komenti yt ka më shumë peshë; pas miratimit, ndryshimi është shumë më i vështirë.

Për këQytetarë, OJQ, ekspertë vendorë

Të duhetDokumenti në konsultim dhe afati

DelKoment me shkrim me konfirmim marrjeje

Ku ka mundësi për të marrë pjesë

• VNM

  Vlerësimi i Ndikimit në Mjedis: hidrocentrale, miniera, ndërtime të mëdha, rrugë.

• VSM

  Vlerësimi Strategjik Mjedisor për plane dhe programe.

• Planet vendore

  Planet e përgjithshme vendore dhe planet e menaxhimit të zonave të mbrojtura.

• Projektligje

  Të publikuara për konsultim.

• Dëgjesa publike

  Në bashki ose në ministri.

Si e gjen një konsultim: regjistrat e konsultimit publik të ministrisë ose bashkisë, njoftimet e institucioneve, organizatat që ndjekin projektet, ose drejtpërdrejt: Kërko informacion publik.

Si të japësh koment që peshon

1. Lexo dokumentin, sidomos VNM dhe përfundimet për biodiversitetin.
2. Cakto pikat konkrete: çfarë mungon, çfarë nuk është studiuar, çfarë është gabim.
3. Sill të dhëna: vëzhgime të specieve, imazhe satelitore, raporte të tjera. Shih Vullnetari i ri dhe Puna në terren.
4. Kërko masa specifike: studime shtesë, alternativa, kushte, refuzim të projektit.
5. Dërgo me shkrim brenda afatit dhe ruaj konfirmimin.
6. Kërko përgjigje me shkrim për komentet e dërguara.
7. Bashkohu me të tjerë. Shumë komente të ndryshme me argumente të mira peshojnë më shumë.

Pesë pyetje kyçe për një VNM

• Sa u studiua?

  A u studiuan të gjitha speciet dhe habitatet, jo vetëm ato më të njohurat? Sa sezone zgjatën studimet?

• Ndikimet kumulative

  A merren parasysh projekte të tjera afër?

• Alternativat

  A janë analizuar alternativa, përfshirë mosveprimin?

• Vendndodhja

  A është në ose pranë një zone të mbrojtur, Ramsar, KBA ose Emerald?

• Masat lehtësuese

  Cilat janë dhe kush i monitoron?

Model emaili për koment

Për:      [Institucioni që zhvillon konsultimin]
Lënda:    Koment në konsultimin publik: [emri i projektit / planit]

I nderuar/e nderuar [Titulli],

1. KUSH JAM
   [Emri / organizata]. Kontakt: [email, telefon].

2. DOKUMENTI
   [Titulli i dokumentit, data, lidhja]. Afati i komenteve: [data].

3. PËRMBLEDHJE
   Kundërshtojmë / kërkojmë ndryshimin e [projektit] sepse [një fjali].

4. KOMENTET
   4.1 [Tema, p.sh. Biodiversiteti]
       Çfarë mungon ose është gabim: [fakt + faqja e dokumentit].
       Dëshmia: [burimi: GBIF, foto, raport].
       Kërkojmë: [studim shtesë / masë / kusht].
   4.2 [Tema tjetër]
       …

5. KËRKESAT
   (1) Studime shtesë: [cilat].
   (2) Analizimin e alternativave.
   (3) Kthimin e një përgjigjeje të arsyetuar me shkrim për secilin koment.

Ju lutemi të konfirmoni marrjen e këtij komenti dhe ta përfshini në procesverbal.

Me respekt,
[Emri, kontakti]

Nëse pjesëmarrja anashkalohet

Konsultimi nuk u bë, nuk u njoftua siç duhet, ose komentet u injoruan? Dokumentoje dhe ankohu: Raporto te institucionet. Kjo mund të jetë bazë për apelim ose për një ankesë në Konventën e Aarhusit.