Fjalori
Termat e përdorur në këtë Guide, të grupuar sipas temës. Përdor kërkimin e faqes për një term të veçantë.
Natyra dhe ekologjia
| Termi | Kuptimi |
|---|---|
| Biodiversitet | Larmia e jetës: specie, gjenetikë dhe ekosisteme |
| Endemik | Specie që gjendet vetëm në një zonë të caktuar |
| Habitat | Vendi ku jeton një specie |
| Ekosistem | Bashkësia e gjallesave dhe mjedisi fizik që ndërveprojnë |
| Specie pushtuese | Specie jovendase që dëmton ekosistemet |
| Rrjedha ekologjike | Sasia minimale e ujit që duhet të mbetet në një lumë |
| Inerte | Rërë, zhavorr dhe gurë të nxjerrë nga shtrati ose karriera |
Mbrojtja dhe ligji
| Termi | Kuptimi |
|---|---|
| Zonë e mbrojtur | Hapësirë e përcaktuar dhe e menaxhuar ligjërisht për ruajtjen e natyrës |
| Zonim | Ndarja e brendshme e një zone të mbrojtur sipas nivelit të mbrojtjes |
| Plan menaxhimi | Dokument që përcakton objektivat dhe veprimet në një zonë të mbrojtur |
| OECM | Masa të tjera efektive të ruajtjes bazuar në zona, jashtë zonave të mbrojtura zyrtare |
| METT | Mjet për vlerësimin e efektshmërisë së menaxhimit të zonave të mbrojtura |
| NBSAP | Strategjia dhe Plani Kombëtar i Veprimit për Biodiversitetin |
| VNM | Vlerësimi i Ndikimit në Mjedis, procedurë e detyrueshme për projekte të caktuara |
| VSM | Vlerësimi Strategjik Mjedisor, për plane dhe programe |
| Ramsar | Konventa për zonat e lagështa me rëndësi ndërkombëtare |
| Emerald | Rrjet evropian i zonave të veçanta të ruajtjes jashtë BE-së |
| Natura 2000 | Rrjeti i BE-së i zonave të mbrojtura |
| KBA | Zonë Kyçe e Biodiversitetit |
| OUV | Vlera Universale Përjashtimore, baza e listimit në Trashëgimi Botërore |
| Lista e Kuqe | Klasifikimi i specieve sipas rrezikut të zhdukjes |
Të dhëna dhe raportim
| Termi | Kuptimi |
|---|---|
| Tregues | Matje e përcaktuar qartë, me njësi dhe burim, që përsëritet në kohë |
| Indeks | Vlerë e përbërë ose e normalizuar që përmbledh shumë tregues ose specie |
| DPSIR | Kornizë e EEA: forca lëvizëse, trysni, gjendje, ndikim, përgjigje |
| Darwin Core | Standard ndërkombëtar për të dhënat e vëzhgimeve të specieve |
| WGS84 | Sistemi i koordinatave që përdor GPS; standardi për këtë platformë |
| GeoJSON | Format i hapur për të dhëna gjeohapësinore |
| Raport alternativ (shadow report) | Raport i shoqërisë civile që plotëson ose kundërshton raportin zyrtar të shtetit |
Aktivizmi
| Termi | Kuptimi |
|---|---|
| Citizen science | Shkencë qytetare: mbledhja e të dhënave shkencore nga publiku |
| SLAPP | Padi strategjike për të frikësuar kritikët dhe aktivistët |